Bescherm kritieke informatie bij de bron: de rol van TEMPEST in control rooms
In control rooms draait alles om informatie. Operators moeten continu kunnen vertrouwen op actuele procesgegevens, camerabeelden en andere kritische informatie om de juiste beslissingen te nemen. Organisaties investeren daarom volop in cybersecurity, netwerkbeveiliging en toegangscontrole. Toch blijft één potentieel beveiligingsrisico vaak buiten beeld: informatie die via elektromagnetische straling onbedoeld de beveiligde omgeving kan verlaten. Zonder dat iemand toegang heeft tot het netwerk of fysiek aanwezig hoeft te zijn.
Ewald Verholt, General Manager Benelux bij EIZO, ziet dat organisaties zich steeds bewuster worden van deze kwetsbaarheid. Volgens hem vraagt de bescherming van gevoelige informatie om een bredere blik op beveiliging. “Een monitor, computer, kabel of voedingslijn kan tijdens normaal gebruik straling of geleide signalen produceren waarin patronen van de weergegeven data herkenbaar blijven.”
Het tegengaan van deze vorm van informatielekkage valt onder TEMPEST, een verzamelnaam voor maatregelen die onbedoelde elektromagnetische emissies onderzoeken, beheersen en beperken. Daarmee wordt een beveiligingsrisico aangepakt dat met traditionele cybersecuritymaatregelen niet vanzelfsprekend wordt afgedekt.
Informatie onderscheppen zonder toegang tot het netwerk
Bij informatiebeveiliging denken organisaties al snel aan cyberaanvallen, malware of ongeautoriseerde toegang tot systemen. Elektromagnetische informatielekkage werkt anders. Elektronische apparatuur produceert tijdens normaal gebruik kleine elektromagnetische signalen. Onder bepaalde omstandigheden kunnen deze signalen informatie bevatten over wat er op een beeldscherm wordt weergegeven.
“Wanneer een derde deze signalen opvangt en analyseert, kan informatie worden verkregen zonder het netwerk te hacken, zonder malware te installeren en zonder de ruimte fysiek binnen te gaan”, legt Ewald uit.
Met gespecialiseerde apparatuur en signaalanalyse kan een aanvaller proberen om deze emissies op te vangen en de oorspronkelijke beeldinformatie gedeeltelijk te reconstrueren. Denk bijvoorbeeld aan tekst, vensters, kaarten of andere informatie die op een monitor zichtbaar is.
Dat betekent overigens niet dat iedere monitor op grote afstand eenvoudig kan worden afgelezen. De omstandigheden zijn bepalend voor de daadwerkelijke kwetsbaarheid. “De praktische haalbaarheid hangt sterk af van het apparaat, de bekabeling, de afstand, afscherming, gebouwconstructie, storingsbronnen en de deskundigheid en middelen van de aanvaller.”
Juist deze afhankelijkheid van de omgeving maakt het belangrijk om elektromagnetische informatielekkage niet uitsluitend als een productvraagstuk te benaderen. De volledige werkplek en de omstandigheden waarin deze wordt gebruikt, bepalen uiteindelijk welk beveiligingsniveau noodzakelijk is.
De gevolgen van een onzichtbaar informatielek
Binnen een control room kan de impact van onderschepte informatie aanzienlijk zijn. Operators werken dagelijks met actuele gegevens over kritische processen, operationele situaties en mogelijke verstoringen. Wanneer dergelijke informatie in verkeerde handen terechtkomt, kan dit gevolgen hebben voor de veiligheid en continuïteit van de organisatie.
Volgens Ewald hoeft daarbij niet eens sprake te zijn van een volledig gereconstrueerd beeld. Ook gedeeltelijke informatie kan waardevol zijn voor een kwaadwillende partij. Inzicht in operationele situaties, systeemstatussen of voorgenomen acties kan bijvoorbeeld worden gebruikt om beveiligingsmaatregelen te omzeilen of een verstoring beter te timen.
Wat elektromagnetische informatielekkage extra complex maakt, is dat onderschepping nauwelijks waarneembaar hoeft te zijn.
“Een belangrijk kenmerk is dat passieve elektromagnetische onderschepping vaak weinig zichtbare sporen achterlaat. Er is mogelijk geen malware, geen mislukte login en geen afwijkend netwerkverkeer.”
Daardoor kan een organisatie moeilijk vaststellen of informatie daadwerkelijk is onderschept en wat de omvang van een mogelijk incident is. Naast de directe gevolgen voor informatiebeveiliging kunnen ook operationele continuïteit, reputatie en het vertrouwen van betrokken partijen onder druk komen te staan.
Van een specialistische maatregel naar een breder beveiligingsvraagstuk
TEMPEST wordt traditioneel vooral geassocieerd met defensie, inlichtingendiensten en andere omgevingen waar met geclassificeerde informatie wordt gewerkt. Toch ziet Ewald dat de aandacht voor elektromagnetische informatielekkage zich steeds verder uitbreidt.
“De bewustwording groeit, omdat informatiebeveiliging steeds minder uitsluitend als een software- of netwerkvraagstuk wordt gezien.”
Die ontwikkeling is volgens hem goed verklaarbaar. Organisaties hebben de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in digitale beveiliging, terwijl ook fysieke kwetsbaarheden een rol spelen bij het beschermen van gevoelige informatie. Tegelijkertijd zorgen geopolitieke ontwikkelingen, economische spionage en de toenemende digitalisering van vitale processen ervoor dat de mogelijke impact van informatielekkage groter wordt.
Die veranderende bewustwording merkt Ewald ook in de vragen die EIZO vanuit de markt ontvangt. Waar organisaties voorheen vooral op zoek waren naar een gecertificeerde monitor, kijken zij tegenwoordig vaker naar de beveiliging van de volledige werkomgeving. Welke werkplekken zijn kwetsbaar? Welk beschermingsniveau is noodzakelijk? En hoe blijft de gekozen oplossing gedurende de volledige levenscyclus betrouwbaar en aantoonbaar veilig?
Om aan deze behoeften tegemoet te komen, ontwikkelt EIZO onder meer Low Emission-monitoren die specifiek zijn ontworpen voor omgevingen met hoge beveiligingseisen. Deze oplossingen voldoen volgens Ewald aan NATO SDIP-27 Level B en BSI Zone 1 en maken het mogelijk om elektromagnetische informatielekkage al bij het ontwerp van de monitor te beperken.
Wanneer is een TEMPEST-monitor noodzakelijk?
Ondanks de toenemende aandacht betekent dit niet dat iedere control room automatisch met TEMPEST-monitoren moet worden uitgerust. De noodzaak hangt af van de gevoeligheid van de informatie, de mogelijke dreiging en de fysieke omgeving waarin de apparatuur wordt gebruikt.
“De keuze moet voortkomen uit een formele risicoanalyse en, waar van toepassing, uit classificatie- en accreditatie-eisen”, benadrukt Ewald.
Een organisatie die uitsluitend niet-gevoelige informatie verwerkt, heeft immers een ander risicoprofiel dan een commandocentrum waar strategische of geclassificeerde gegevens worden weergegeven. Ook de locatie speelt een belangrijke rol. Een beveiligde werkplek in een volledig gecontroleerde omgeving vraagt mogelijk om andere maatregelen dan een control room in een gedeeld gebouw, waar onbevoegden relatief dicht bij de apparatuur kunnen komen.
Daarbij is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de monitor. Ook computers, KVM-systemen, bekabeling, voedingsvoorzieningen en de fysieke inrichting beïnvloeden het totale beveiligingsniveau.
“Een gecertificeerde monitor alleen maakt de volledige werkplek dus niet automatisch veilig.”
Precies daar ligt een belangrijke rol voor INTER. Als system integrator kijken wij naar de control room als geheel. We brengen de eisen vanuit de organisatie, de technische infrastructuur en de werkomgeving samen in één geïntegreerde oplossing. Daarbij werken we nauw samen met gespecialiseerde technologiepartners zoals EIZO.
Door beveiliging al vroeg in het ontwerp mee te nemen, kunnen we ervoor zorgen dat de verschillende componenten technisch en functioneel op elkaar aansluiten. Zo voorkomen we dat een afzonderlijk goed beveiligd product onderdeel wordt van een werkplek waarin alsnog kwetsbaarheden ontstaan.
Informatiebeveiliging begint bij het ontwerp
Volgens Ewald ligt de belangrijkste uitdaging niet uitsluitend in het toepassen van nieuwe technologie, maar vooral in het tijdig herkennen en beoordelen van risico’s. Elektromagnetische informatielekkage is niet in iedere omgeving een even groot gevaar, maar mag ook niet zonder onderbouwing buiten beschouwing worden gelaten.
“Niet iedere monitor hoeft automatisch een TEMPEST-monitor te zijn, maar iedere organisatie met hoogwaardige of veiligheidskritieke informatie moet het risico aantoonbaar hebben beoordeeld.”
Dat vraagt om samenwerking tussen verschillende disciplines. Informatiebeveiliging, fysieke beveiliging, IT en de verantwoordelijken voor de operationele omgeving moeten gezamenlijk bepalen welke maatregelen passend zijn. Juist tijdens het ontwerp van een nieuwe control room, of bij de renovatie van een bestaande omgeving, ontstaat de mogelijkheid om deze eisen integraal mee te nemen.
Ewald benadrukt daarbij ook het belang van de lange termijn. “Neem de eis vroeg op in ontwerp en inkoop; achteraf aanpassen is vaak duurder en kan de continuïteit van gecertificeerde configuraties bemoeilijken.”
Voor INTER sluit deze benadering direct aan bij onze visie op control rooms. Onze belofte is 100% continuïteit van het primaire proces. Dat vraagt om technologie die niet alleen vandaag betrouwbaar en veilig functioneert, maar ook gedurende de volledige levenscyclus beheersbaar en beschikbaar blijft.
Samen met partners zoals EIZO helpen we organisaties om beveiligingsrisico’s tijdig inzichtelijk te maken en passende technologie te integreren in hun kritische werkomgeving. Want het beschermen van gevoelige informatie stopt niet bij het netwerk. Het begint juist bij de bron.
Meer weten over TEMPEST-monitoren en de beveiliging van kritische informatie binnen jouw control room? Neem contact op met één van onze specialisten.
